گزارش جلسۀ ماهانۀ آذرماه 95

جلسه آذرماه سال 1395 به مناسبت روز جهانی داوطلب با موضوع داطلب و کار داوطلبانه در محل ساختمان انجمن حمایت از حقوق کودکان برگزار شد.

در شروع این جلسه خانم عزیز پناه به موضوع توسعه درجوامع بشری پرداخت و گفت که شاخص ها و نمودارهای اقتصادی از قبیل رشد اقتصادی، اجتماعی و یا حتی درآمد سرانه به تنهایی پاسخگوی توسعه نیست زیرا امکان توزیع نابرابر وجود دارد و به همین دلیل جامعه شناسان ورفتارشناسان توسعه را برمبنای توسعه انسانی تعریف می کنند و معتقدند که دربرنامه ریزی به سوی توسعه باید آیتم بسیار بزرگی به نام فرصت های برابر وجود داشته باشد. یعنی دولتمردان در اقصا نقاط عالم می بایست سازوکاری را از لحاظ اجتماعی تعریف کنند که این سازوکار جاری و ساری باشد در سیاست گزاری های کلان جامعه به گونه ای که فرصت های برابر برای آحاد ملت اعم از زن و مرد به طور مساوی فراهم باشد.

اوسپس ادامه داد که جامعه شناسان کار داوطلبانه را نیزیکی دیگراز وجوه مهم توسعه می دانند و معتقدند که انسان در هزارۀ سوم باید به گونه ای پرورش یابد که آگاه باشد به نقش و مسئولیت خود در تغییر شرایط محیط به خصوص در حوزه های کودکان، زنان و شر ایط اقلیمی به دلیل آسیب هایی که این سه حوزه می توانند به کل زندگی انسانی وارد کنند. بنابراین در اغلب کشورها به خصوص کشورهای اسکاندیناوی مسئولیت پذیری یکی از مهمترین آموزه های تحصیلی دانش آموزان است ومیلیون ها انسان در این کشورها فعالیت داو طلبانه دارند برمبنای مسئولیت انسانی خود.

 خانم عزیزپناه در بخش پایانی سخنان خود یاد آور شدکه در جامعۀ ما به دلیل ریشه دار بودن ادیان توحیدی و اعتقادات مذهبی توجه به دیگری و کمک به همنوع همواره مورد توجه بوده است و با بررسی اسناد تاریخی به سندهایی مربوط به خیریه ها و موقوفات دست می یابیم که گاها با قدمتی بیش از چند هزار سال به امور خیریه و عام المنفعه به منظور کاهش فقرطی چندین نسل متوالی پرداخته اند. بنا براین می بینیم که "استفادۀ عام "در فرهنگ جامعه ما دارای جایگاهی اخلاقی، قانونی و حقوقی  است. او در ادامه متذکر شد که انجمن حمایت از حقوق کودکان از اولین نهادهای مردمی در ایران است که طبق مانیفست نهادهای مدنی برمبنای کارداوطلبانه و ایفای نقش اجتماعی و مشارکت واقعی برای بهبود کیفیت زندگی از سال 1372 شروع به فعالیت کرده است.

خانم پژوهش سخنران بعدی این جلسه ضمن خوش آمدگویی به حضار که اکثرا از داوطلبین انجمن بودند گفت که در این جلسه ما بیشتر تمایل داریم به جای گوینده شنوندۀ نقطه نظرات و خاطرات شما باشیم. او در ادامه با ارائۀ تعریفی از کارداوطلبانه به عنوان " کاری که افراد بدون دریافت دستمزد در اوقات فراغت خود ودر یک مقطع زمانی مشخص برای بهبود کیفیت زندگی انجام می ­دهند" گفت که کار داوطلبانه به این معنی همیشه در مواقعی که مردم درگیر جنگ ها و یا بلایای طبیعی بوده اند در دنیا دیده شده و البته همیشه زنان نقش برجسته ای در آنها داشته اند و اما شروع کار داوطلبانه  به صورت سازمان یافته را می توان از سال 1851در امریکا دانست.

خانم پژوهش متذکرشد که در ایران کار داوطلبانه به این معنی شاید ریشه داشته باشد در دورانی که مردم به دعوت مساجد محل برای تمیز کردن قنات ها وارد عمل می شدند. او ادامه داد که درحال حاضر فقط 10درصد از مردم ایران در کار داوطلبانه شرکت دارند (آن هم بسیاری با انگیزه هایی مثل رسیدن به بهشت موعود نه بهبود شرایط زندگی در همین دنیا).

 و از آنجاکه متاسفانه در مدارس و رسانه های ما هیچ آموزشی در راستای پذیرش مسئولیت و وظیفه انسانی افراد به عنوان شهروندان مسئول تغییر شرایط محیط به آنها داده نمی شود؛ برای  مردم ما کارداوطبانه بسیارنا آشنا ست و این مشکلی است که ما همواره در حین کار با آن مواجه هستیم و مردم حتی مسئولین مدام از ما می پرسند که چقدر حقوق می گیریم و  برایشان باورکردنی نیست که افرادی بدون دریافت حقوق کار کنند. البته این موضوع با توجه به شرایط کنونی جامعه که هرچیزی با پول سنجیده می شود تا حدودی هم قابل درک است. او تاکید داشت بر اینکه البته دردنیا نیز کارداوطلبانه به خصوص در حوزه هایی مثل کودکان که ما کارمی کنیم به دلیل مسایل و مشکلاتی که داوطلب ضمن کار با آن مواجه می شود و در نتیجه تاثیر ی که بر روح و روان آنها می گذارد مدت زمان محدودی قایل هستند.

خانم پژوهش در ادامه سخنان خود با اشاره به گفته های خانم عزیزپناه در زمینۀ آموزش مسئولیت انسانی افراد متذکر شد که جامعه ما نیازمند یک برنامۀ وسیع آموزشی از طریق رسانه های جمعی و آموزش و پرورش است تا به مردم و کودکان جامعۀ ما کار داوطلبانه را به عنوان یک مسئولیت برای تغییر شرایط بیاموزد تا ما شاهد کار داوطلبانه افرادبه عنوان بخشی از فعالیت های روزانۀ آنها باشیم. در این صورت است که افراد با آگاهی از نقش خود در بهبود شرایط بهترین حافظان منافع عام در جامعه خواهند بود.

خانم پژوهش با نگاهی  به سفر خود در تربت جام و حیدریه گفت در آنجا می دیدیم  که چگونه داوطلبین منطقه که اکثرا  زن هستند با هزینه شخصی خود و کار داوطلبانه از بناهای تاریخی 300-400 ساله که زمانی محل نگهداری دام بود به خوبی نگهداری و حفاظت می کنند و همینطور زوج جوان تحصیلکرده ای که تمام دارایی و درآمد خود را هزینه بازسازی و راه اندازی یک آب انبار تاریخی منطقه کرده بودند. این نمونه ها نشان دهندۀ این است که فرهنگ چندین هزار ساله ای که باعث مباهات ماست در واقع با زحمات و از خود گذشتگی های زنان و مردان سرزمین ماست که تا کنون حفظ شده است.

 خانم پژوهش در بخش دیگری از سخنان خود به ارتباط بین داوطلب وکار داوطلبانه پرداخت و گفت که داوطلب در روندکار از نظر شخصیتی ارتقا یافته و به توانایی هایی می رسد که آنها را در بسیاری از موارد تبدیل به مدیرانی موفق و کارآمد می کند. او ادامه داد که در در کشورهای پیشرفتۀ دنیا به فارغ التحصیلان دبیرستان به همراه کارنامۀ تحصیلی یک کارنامۀ دیگری که نشاندهندۀ میزان مشارکت آنها در کارهای داوطلبانه است ارائه میشودو این کارنامک فاکتور مهمی  است برای استخدام افراد یعنی که در شرایط مساوی کسی که کار داوطلبانۀ بیشتری انجام داده مقدم بر دیگری است .

او در بخش دیگری از سخنان خود به عنوان مسئول کمیتۀ داوطلبان کفت خوشبختانه ما مشکلی در زمینه جذب نیرو نداریم و طی دو سال کذشته به حدود 500نفر آموزش حقوق کودک داده ایم و اگر چه موفق به جذب و سازماندهی همۀ این افراد نشدیم اما خوشحال هستیم از این بابت که هریک از اینها در محیط های کاروزندگی خود سفیرانی هستند برای حمایت از حقوق کودک.

خانم پژوهش در پایان صحبت های خود به فرآیند کار داوطلبانه پرداخت و گفت که شروع کارداوطلبانه همراه با جسارتی است که داوطلب بتواند پذیرای تمام مسئولیت های و چالش های پیش رو در حین انجام کار باشد و با جسارت لازم برای ایجاد تغییر مورد نظر با گروه هدف وارد تعامل و برنامه ریزی شده و بتواند آنچه را که در ذهن دارد با توجه به شرایطی که در آن قرار می گیرد عملی سازد. او با اشاره به تجربیات کاری خود اضافه کرد که اگر ما به عنوان داوطلبین حقوق کودک بتوانیم در جامعه حساسیت لازم را نسبت به حقوق و منافع کودکان ایجاد کنیم و موارد نقض حقوق کودک را به مراجع ذیربط بین المللی و داخلی به طور مکرر گزارش و طرح شکایت کنیم وبا مطالبه گری فردی و سازماندهی شده در کنارهم از مسئولین بخواهیم که پاسخگوباشند قطعا موفق خواهیم شد. او ادامه داد اگر ما در کار خود شفاف عمل کنیم و گفتار و عمل ما منطبق برهم باشد تعامل خوبی با مردم و حتی مسئولین خواهیم داشت و اعتماد متقابل بین ما ایجاد خواهد شد به طوریکه من می توانم به جرئت ادعا کنم که امروز هیچ دری نیست که به روی ما با محبت باز نشود حتی آموزش و پرورش که روزی از نامهربانترین نسبت به ما بودند الان برای ما امکان برگزاری کلاس آموزش مهارت های زندگی ویا برگزاری مسابقۀ کتابخوانی در کتابخانه هایی که با همکاری انجمن درمدارس دایر شده است را فراهم می کنند.

پس از پایان سخنان خانم پژوهش خانم عزیز پناه به چند نکته به عنوان جان کلام خانم پژوهش اشاره کرد و گفت : کار داوطلبانه کاری است تعاملی و تاثیر گذار به این معنی که کار داوطلبانه به دلیل مختصاتی که دارد به رشد شخصیت داوطلب کمک میکند و شما در فرآیند کاری که انجام می دهید چندین برابر آنچه که دهنده  به محیط هستید دریافت کننده خواهید بود.  از لحاظ آموزشی و مهارت های مدیریتی و...تاثیرگذار است به این شکل که شما در روند کارجزیی از کارمی شود و وقتیکه در صدد ایجادتغییر در محیط هستید این تغییر در فرآیند کاری شما هم اتفاق می افتد. آنچه که درانجمن اتفاق افتاده به طور مثال زمانی بودکه جامعه ایران با پدیده ای به عنوان کودک کار و خیابان اصلا آشنا نبود و انجمن که درارتباط با حقوق کودکان طی فعالیت 22ساله خود همواره مطالبه گری فعال بوده موفق می شود که در قضیۀ جمع آوری کودکان کار و خیابان که بسیاری از افراد  ذینفوذ دولتی در آن دخیل بودند نقش تاثیر گذار خود را به خوبی ایفاکند و همینطوراست تصویب قانون حضانت به نفع زنان  و یا قانون" کودک آزاری یک جرم عمومی است" که این قانون کار ما را برای  مداخله به امور کودک آزاری نسبت به قبل راحت تر کرده است.

در پایان این جلسه پس از شنیدن خاطرات و چالش های کار داوطلبان راه کارهایی جهت جذب و کمک به کودکان کار و خیابان شناسایی مراکز نگهداری از کودکان در محله ها و ایجاد حساسیت در محیط های کار و زندگی و...ارائه شد  و خانم عزیزپناه و پژوهش هریک با اشاره به تجربیات خود به نکاتی از قبیل عدم آگاهی مردم به وظایف شهروندی و مسئولیت اجتماعی خود، جدید بودن مقوله کار داوطلبانه در ایران  و عدم استفاده مردم از حق مطالبه گری خود که به قول خانم عزیز پناه "به شما به خصوص در جهان سوم، این حق را می دهد که به عنوان یک داوطلب مطالبه گر باشید و آنچه را که در قوانین شما لحاظ نشده بخواهید از دولتمردان و سیاستگزاران خود که لحاظ کنند و هرچه تعداد مطالبه گران در جامعه بیشتر باشد امکان تغییر شرایط و بهبود شرایط زندگی بیشتر خواهد بود."

خانم پژوهش نیز در بخشی از سخنان خود به سطوح کار داوطلبانه پرداخت و گفت: کارهای داوطلبانه از جمله کار ما در سه سطح انجا می شود. اولین سطح کار درواقع امداد رسانی به کودکان جهت ادامه بقا آنهاست از قبیل شناسایی کودکان درمعرض آسیب، ارائۀ خدمات آموزشی و بهداشتی و ... به آنها و خانواده هایشان. درسطح دوم ایجاد مرکزی به منظور ارائۀ خدمات سازمان یافته به آنها با این دید که پس از توانمند شدن این مراکز مدیریت آنها به خودشا ن سپرده شود مثل مراکزی که در جنوب خراسان ایجاد شد، و سطح سوم کار و درواقع هدف نهایی کار ما به تصویب رساندن قوانین به نفع کودکان و اجرای کنوانسیون حقوق کودک است زیرادراین صورت شرایط زیستی بهتری برای کل کودکان فراهم میشود و این بسیارمطلوبتر از آن است که بخواهیم بهشتی را برای عده ای محدود از کودکان فراهم کنیم.

 

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to Twitter