در آستانه روز جهاني كودك و با اشاره به سياستهاي اقتصادي دولت عنوان شد:
تغيير شكل اعمال خشونت بركودكان - [مريم پاپي]
در آستانه روز جهاني كودك امسال، به جاي شنيدن خبرهاي خوش، از وخيم شدن شاخصهاي كيفيت زندگي كودكان خبر ميرسد. مسوولان انجمن حمايت از حقوق كودكان، دلايل مختلفي براي افزايش خشونت و بالارفتن آمار كودكان خارج از چرخه تحصيل قائلند كه سياستهاي اجتماعي و اقتصادي دولت مهمترين دليل آنهاست.
انجمن حمايت از حقوق كودكان سياست سال آينده خود را بر محور پيشگيري از خشونت عليه كودكان تعريف كرده و به اين منظور برنامهاي ملي در دست اجرا دارد. در اين برنامه، براي خشونت عليه كودكان مفهومي عام در نظر گرفته شده كه آزار روحي، جلوگيري از رشد و تعالي كودك، آموزش و سلامت او و همچنين به خود واگذاشتن كودك در آن ميگنجد. مسوولان اين انجمن تاكيد ميكنند، در سالي كه پيش رو داريم، جامعه بايد بيشتر با مسائل مرتبط با كودكان درگير شود.
كودكآزاري 4 برابر شده است
به گفته فرشيد يزداني، مديرعامل انجمن حمايت از حقوق كودكان، بر اساس برآوردهاي سال گذشته، تعداد كودكان خارج از چرخه تحصيل، 14-13 درصد جمعيت كودكان در سن تحصيل بود كه اكنون با رسيدن كودكان خارج از چرخه تحصيل به حدود 3 ميليون نفر، اين نسبت به بالاي 20 درصد رسيده است. سياستهاي وزارت آموزش و پرورش نيز در اين خصوص كارايي ندارد چون همه كودكان را در بر نگرفته است. از سوي ديگر برنامههاي نخبهگرايي آموزش و پرورش و ايجاد مدارس غيرانتفاعي موجب تبعيض آموزشي شده و در طولانيمدت بر آسيبها و خشونتهاي اجتماعي تأثيرگذار است. علاوه بر اين، طي سالگذشته گزارشهاي زيادي از آزار دانشآموزان توسط معلمانشان به ما رسيده است. بايد اين نكته را نيز در نظر گرفت كه گزارشهاي موجود تنها متعلق به تهران بوده است.
مديرعامل انجمن حمايت از حقوق كودكان با اشاره به اينكه خشونت عليه كودكان نيز به طور جدي افزايش يافته است، ادامه داد: سالهاي قبل به طور متوسط ماهانه 5-4 مورد كودكآزاري داشتيم ولي از آذرماه سال 1385، متوسط تعداد موارد كودكآزاري به 20 نفر افزايش يافته است.
آماري كه مسوولان اين انجمن از تماسهاي خط مشاوره تلفني صداي يارا ارائه ميكنند، بيانگر 125 مورد كودكآزاري طي 8 ماه گذشته است. فريده جلالي، مسوول واحد صداي يارا و مددكاري و مشاوره انجمن، اعلام ميكند كه بيشترين تماسهاي صورتگرفته، مربوط به آزارهاي جسمي و جنسي و غفلت پدر و مادر كودكان است. او به آمارهاي رسمي سازمان بهزيستي اشاره كرد و گفت: 42 درصد تماسها با خط كودكآزاري 123، مربوط به كودكآزاري بوده در حالي كه متوسط اين آمار در جهان 14 درصد است. مسوول واحد صداي يارا انجمن حمايت از حقوق كودكان ادامه داد: از 2 هزار تماسي كه طي 6 ماه گذشته با اين مركز تلفن گرفته شده، مجبور شديم 120 مورد را به واحد مددكاري و 30 مورد را به كميتههاي حقوقي انجمن ارجاع دهيم.
يزداني ضمن تاكيد بر اينكه پدر و مادر كودكان آزارديده نيز قرباني مناسبات اجتماعي و اقتصادي هستند، به آمار 40 درصدي اعتياد در ميان پدران كودكان آزارديده استناد و سپس اين آمارها را چنين تحليل كرد كه با افزايش فشارهاي اجتماعي، كودكان كه ضعيفترين قشر جامعه هستند، مورد آزار قرار ميگيرند. مسوولان انجمن حمايت از حقوق كودكان به محدوديتهاي خط مشاورهتلفني اين انجمن اشاره ميكنند و ميگويند: اين خط تلفن، به عنوان بزرگترين هاتلاين، كه 13 سال از فعاليتش ميگذرد، هنوز نتوانسته شماره سه يا چهار رقمي داشته باشد. طي سال گذشته حدود 5 هزار تماس با اين خط تلفن گرفته شده كه 46 درصد آنها از شهرستانبوده در حالي كه خط 123 بهزيستي كه شماره رندي است، 2 هزار و 200 تماس داشته است.
فعالان حوزه حقوق كودكان معتقدند اگر والدين مهارتهاي زندگي را بدانند، كودكآزاري كاهش مييابد. جلالي به دريافتهايش از تماسهاي مادران اشاره دارد و بر اين نكته تاكيد ميكند كه اغلب آنها مرز ميان تأديب و آزار را نميدانند.
مديرعامل انجمن حمايت از حقوق كودكان، نيز خلاهاي قانوني موجود را به اين بحث ميافزايد. يزداني با انتقاد به اينكه در قانون واژهتأديب وجود دارد، ولي اشارهاي به اين نكته نشده كه حد متعارف تأديب چيست؟
سازمان بهزيستي فقط از كودكان نگهداري ميكند مسوولان اين انجمن، سياستهاي سازمان بهزيستي را در حوزه كودكان مورد انتقاد قرار ميدهند. به گفته آنها، تعداد كودكان مراجعهكننده به مركز نگهداري كودكان خياباني ياسر تهران، كمتر از پرسنل اين مركز است و كودكان مراجعهكننده به اين مركز دوباره به سر چهارراهها برميگردند. مسوول واحد مددكاري انجمن به مواردي اشاره ميكند كه كودكان در مراكز بهزيستي وادار به تميز كردن سرويسهاي بهداشتي شدهاند. او ميگويد: نگاه سازمان بهزيستي به مراكز آسيبهاي اجتماعي، تنها نگهداري آسيبديدگان است. من شخصا بازديدي از مراكز نگهداري دختران فراري داشتم. در اين بازديد به من گفتند كه اين بچهها پرخاشگرند و نبايد نزديك آنها شويد. اين در حالي است كه هيچ برنامهاي براي توانافزايي دختران اين مركز وجود ندارد. سياستهاي اصل 44 درباره خصوصيسازي دولت نيز از مواردي است كه مسوولان اين انجمن نسبت به آن انتقاد دارند. يزداني ميگويد: اين سياستها در حوزه تصديگري معني ميدهد، نه در حوزه خصوصيسازي. دولت نبايد به مساله آسيبهاي اجتماعي نگاه اقتصادي داشته باشد. جاويد سبحاني مسوول واحد پژوهش نيز در اين خصوص ميگويد: رابطه سازمانهاي غيردولتي با سازمانهاي دولتي، رابطهاي يكسويه است، به اين ترتيب كه دولت بايد كارفرما باشد و سازمانهاي غيردولتي بازوي دولت شوند. او ادامه ميدهد: واگذاري حوزه آسيبهاي اجتماعي به پيمانكاران بخش خصوصي به وخامت مسائل اجتماعي ميانجامد. افزايش حلقآويز كردن كودكان كودكانه شدن آسيبهاي اجتماعي، موضوع ديگري است كه مسوولان انجمن حمايت از حقوق كودكان به آن اشاره دارند. مسوول واحد پژوهش اين انجمن به آمارهاي رسمي سازمان بهزيستي درباره سن شروع فحشا اشاره ميكند. بر اساس اين آمارها، سن فحشا در ايران به 16 سال رسيده است. او ادامه ميدهد: در حوزه اعتياد نيز سرايتپذيري بالايي ميان كودكان وجود دارد. آمارهاي سال 1383 آموزش و پرورش نشان ميدهد كه نزديك به 30 هزار دانشآموز معتاد داريم و 31 درصد دانشآموزان مقطع راهنمايي شهر تهران سيگار كشيدن را تجربه كردهاند. سبحاني گفت: موضوع خشونت عليه كودكان، در چارچوب روابط خانوادگي تعريف ميشود. متأسفانه درباره برخي از خانوادههاي ايراني كه در آنها كاربرد زور براي رسيدن به هدف تقديس و توجيه ميشود، بايد از فرهنگ خشونت سخن گفت. مديرعامل انجمن حمايت از حقوق كودكان، به بازتوليد اين خشونت از سوي رسانههاي جمعي، بهخصوص تلويزيون اشاره كرد و گفت: طي يك ماه گذشته، شاهد چند مورد قتل كودكان به وسيله دارزدن بودهايم. اين نوع قتل، پديده جديدي است كه از مشاهده اعدامهاي علني ناشي ميشود. برنامههاي روز جهاني كودك گردهمايي 10 سازمان غيردولتي فعال در حوزه كودكان، اتفاقي است كه امسال براي نخستين بار به مناسبت روز جهاني كودك (17 مهر) رخ ميدهد. در اين گردهمايي كه روز 16 مهرماه صورت ميگيرد، حدود يكهزار كودك جنوب تهران، در پارك بهاران، ميهمان بچههاي خانه كودك شوش خواهند بود. نشست واكاوي ابعاد خشونت عليه كودكان نيز روز 17 مهرماه، در حسينيه ارشاد برگزار ميشود. در اين نشست، موضوعات حقوقي، اجتماعي و روانشناسي كودكان از سوي مديرعامل انجمن حمايت از حقوق كوكان، دكتر حسن عشايري، كريستين سالازار نماينده يونيسف در ايران، سعيد مدني، دكتر شهلا اعزازي، دكتر رزا قراچورلو و عاطفه سلياني مطرح ميشود. بيانيه انجمن نيز درباره ابعاد ملي و فراملي خشونت عليه كودكان در اين نشست قرائت خواهد شد. در روز جهاني كودك جشني نيز با حضور كودكان مدارس شهر ري در كانون فرهنگي، تربيتي سميه برگزار ميشود.
